وزش کوات در موسیقی کرمانجی

به عنوان یک شنونده ی علاقه مند به موسیقی کرمانجی خراسان، سالهاست از خودم می پرسم چرا همه خوانندگان ما یک ریتم مشخص دارند؟
چرا قوشمه و دو تار و کمانچه و … همان نوای همیشگی را دارد و نوای دیگری با آنها کوک نمی شود؟ چرا ناله همان ناله است، فریاد همان فریاد است؟ چرا خوانندگان ما همگی در غم یارند و در حسرت دیدار؟ از جفای روزگار می نالند و از اقبال بد خود می گوید. همین و همین و همین؟

گویا آنچه که تنها تغییر می کند همان نام خواننده است و بس. چرا ریتم خوانندگی همیشه همان است که به کار یک مجلس عروسی می آید و شان بالاتری برای موسیقی کرمانجی جستجو نمی شود؟ آخر چرا ما در وصف یار و تار مویش مانده ایم و از این همه مفاهیم عالی و ارزشمند انسانی در دایره موضوعات پیش پا افتاده محدود شده ایم؟

خوشبختانه رویکردی نو از چند سال گذشته در موسیقی کرمانجی خراسان شروع شد. هر چند بعد پر رنگ تجاری موجود در کارهای اجرا شده گاه کیفیت را به سطح نازلی کشاند و موضوعات پیش و پا افتاده را هدف قرار داد اما نمی توان جسارت نهفته در پس این فعالیتها را نادیده گرفت و آنها را یکسره به تیغ جلاد نقد سپرد.

آری رویکردی نو شروع شده است. رویکردی که با تردید دست به سازهای دیگری نیز برد و فقط به دوتار و قوشمه محدود نماند. رویکردی که مبهم و گاه بی پروا به تقلید آهنگ فارسی پرداخت و کرمانجی و فارسی را با هم خواند و اما همچنان به جستجوی اصالت خود پرداخت. رویکردی که گاه به شاعر میدان داد و صدای شاعر و خواننده را در هم آمیخت. به پیش رفت؛ گاه تند و لجام گسیخته، گاه آرام و حساب شده.

و اینک،
به راستی صدای پای تغییر می آید. آهنگهای درخشان و تحسین برانگیز اجرا شده کم نیستند. موسیقی سنتی کرمانجی گویی پوست انداخته است و در مسیر تازه ی خود به حرکت افتاده است. اینک “کوات (۱)” می وزد.

طوفان یا کوات؟

به تازگی چند آهنگ کرمانجی با نام “کوات” با همکاری محسن میرزا زاده، یلدا عباسی و با تنظیم علی جافری روانه بازار شده است که دیگر جایی برای آن پرسشهای آغازین من باقی نمی گذارد. کوات، در همه زمینه ها ساختارشکنی کرده است و در عین حال پختکی و اصالت کرمانجی را در خود دارد. از ریتم اجرا، صدای خواننده، ترانه و نحوه گردش نغمات گرفته تا ترکیب سازهای مختلف.

کوات بر خلاف نامش طوفان است، طوفانی در موسیقی کرمانجی خراسان. آن را می توان ثمره تلاش تمام اهالی موسیقی کرمانجی در چند سال گذشته دانست. آهنگهای کوات هر چند کلامی کرمانجی دارند اما موسیقی آن برگرفته از فرهنگهای مختلف است و ماهیت آهنگها گاه به سوی شرق خراسان و هرات می رود. اما ما آهنگی از کوات را در انتهای این مقاله قرار داده ایم که  کاملا کرمانجی است و با ارکستر شهری به شکل زیبایی تنظیم شده است.

چرا موسیقی و ترانه  را ما مورد توجه قرار می دهیم؟
با توجه به نرخ بی سوادی بالا در میان کردها و وجود نوعی بی تفاوتی در بین قشر تحصیل کرده ی کُرد، به نظر می رسد با ادبیات فولکلور و خصوصا ترانه و آهنگ بهتر می توان به گسترش کاربرد کردی کرمانجی کمک کرد و شان آن را بالا برد. مقاله و کتاب هر چند هم با ارزش و پر محتوا باشند، مخاطب بسیار کمتری در مقایسه با یک آهنگ درخشان دارند. موسیقی به راحتی با همه گویشوران زبان ارتباط بر قرار می کند و به سرعت در گستره جغرافیایی منتشر می شود.
آهنگ و ترانه درخشان می تواند شان زبان را بالا ببرد و کارکرد درست زبان را تضمین نماید. گویشور کرد اگر زبان خود را دارای شانی قابل توجه بداند، قطعا با اعتماد به نفس بالا آن را به کار می گیرد و زبان دیگری را بر نمی گزیند.

گذشته از ارزش موسیقیایی کوات، توجه تهیه کنندگان آن به کاربرد درست کردی کرمانجی از دیدگاه فرهنگستان زبان کردی حائز اهمیت است. هر چند در این زمینه کاملا موفق نبوده اند و کلام کوات گاه به نادرستی بیان می شود اما همان درونمایه و خواست آن که کارکرد درست زبان را مد نظر قرار داده است، ارزشمند و قابل تقدیر است.

به امید روزهایی بهتر برای موسیقی و زبان کردی
مهدی رودکی

  • دانلود آهنگ شماره ۲ کوات
  • ۱- کوات (Kuwat) در کردی کرمانجی به معنای باد ملایم و گرم است.
  • انتشار این نوشته در سایت فرهنگستان زبان کردی و استقبال از آن، گروه موسیقی کوات را بر آن داشت تا مستقیما و از طریق سایت خود با مخاطبان در ارتباط باشد.  سایت گروه موسیقی کوات این است که می توانید تمام آهنگها را از آنجا دانلود نمایید.
  • لطفا برای فرستادن پیامهای شخصی تبریک و تشکر حتما از سایت گروه کوات استفاده کنید. پیامهای شخصی شما در این سایت تایید و نمایش داده نمی شود.

نظرات

  1. دمتون گرم. خیلی قشنگه واقعا مرسی. آلان که دارم این کامنت رو می نویسم دارن گوشش می دم.
    امیدوارم که ل کاره خا موفق بون. تمام تلاشه خا بکن تا موسیقی کرمانجی مه همیشه به روز بمینه. دسته و نشوه

  2. سلام ممنون خیلی خیلی قشنگ بود
    فرهنگستان زبان کُردی بهترینییییییییییی……………………

  3. برخلاف آنچه در مورد نقد شما بر موسیقی کرمانجی فکر میکردم شما هم کولاک کردی آقای مهندس!
    به امید روزهای بهتر

  4. به امید روزهایی بهتر برای موسیقی و زبان کردی

  5. دستی د نیشه برار

  6. مرسی. واقعا بابت نظراتتون خوشحالم.

  7. من مادر یلدا هستم. از متن زیباتون سپاسگزارم. مالاوا

  8. خیلی خیلی عالی بود. دستتون درد نکنه. این هنرمندان باعث افتخارند.

  9. دستی ته نشوو. ته پر رند نویسیه. آدم حظ دکه.
    خجاوه یلدای پر رنده و آهنگ ژی مینا ته گوته طوفانه که!
    ده امید شکوفای زمانه کرمانجی مه.
    مالاوا

  10. با سلام
    من هم این مجموعه رو شنیدم. هر چند از زبان کرمانجی و سبک موسیقیایی آن اطلاعاتی ندارم اما از سبک اجرا و اجزای کار و همچنین تم کار لذت بردم.
    برای خانم عباسی و همکاران شون آرزوی موفقیت دارم.
    آیریک

  11. şûnek sewa gep kirinê nemaye, pirr pirr xweş bû… teşekor ji gişti hevalê ku sewa zimanê meyi hêja ra zehmet dekşînin . mal ava
  12. اگر
    یلدا نمی خواند،
    علی جافری تنظیم نمیکرد،
    کووات نمی وزید.

    به امید روزهای بهتر برای کووات
    دوستتون دارم، محسن میرزا زاده.

  13. سلام و صد سلام
    جدای از طوفانی مقدس و دلبرانه که آقا محسن میرزازاده، یلدا عباسی و دوستان دیگر همراه شده با کوات، به خصوص علی جافری عزیز، که مرد تمام لحظه های به کمال رساننده موسیقی کورمانجی است، به راه انداخته اند، قلم شما دوست عزیز نیز ما را مسمم کرد که برای تشخیص سره از ناسره، خود را موظف بدانیم، تا آنجا که در وسع ماست حداقل کامنت بگذاریم، تا این نظرات و پیشنهادات حداقل دلگرمی باشد برای هنرمندان و سدی باشد برای جلوگیری از هجویاتی که برخی به نام موسیقی کورمانجی خراسان، به بازار می دهند.

    به طوری که اگر خلاقیت گروههایی مانند خالقان اثر ماندگار کوات نبود، چه بسا که مردم به سمت موسیقی زدگی پیش می رفتند.

    موضوع مهمی که باید امروزه آشکارا به آن اشاره کرد این است که هنرمندان خالق کوات، هر چند با مضیغه هایی نظیر دغدغه اقتصادی این کار ارزشمند را خلق و جمع و جور کردند، اما هیچ گاه این هنر مقدس را در بازارچه معامله “دونان” ارزان نفروختند مثل برخی که “مقدس خوانی” مقامهای کورمانجی را بازاری برای چپاول احساس هنر دوستان می دانند و بعد از کسب درآمد در مراسم متعدد همان کار سخیف، ضعیف و شرم آور را به عنوان کار جدید به بازار می فرستند.

    حال باید نشست و قضاوت کرد، کوات کجا و سی دی … در عرش و زیر فرش و …

    به سهم خودم از تمامی هنرمندان و هنر دوستانی که با خلاقیت خود کوات را به بازار هدیه دادند، قدردانی نموده و به انتظار آثار ارزشمند دیگرشان می مانم. می مانم و می نویسم ننگ بر کسانی که با کارهای ضعیف خود حرمت مقامهای تاریخی، زلال و شاعرانه موسیقی کورمانج را پایمال میکنند.

    آقا محسن، یلدا خانم، علی آقا جافری و… مادام که زنده اید عشق و شعر و پاکی دوستان همیشگی تان و زندگی تان شرین
    مال ئاوا

  14. خیلی لذت بردم واقعا قشنگ بود خسته نباشید فوق العاده بود شما هنرمندان افتخار هر کُرمانج زبانی هستید اگه ممکنه آهنگ های دیگه این عزیزان رو هم در سایت قرار بدید .
    به قول استاد عزیزم اسماعیل حسین پور
    ما هنوز زنده ایم……..

  15. سلام با تشکر از فرهنگستان زبان کردی این ترانه فوق العاده زیبا را در سایت قرار دادید اگه ممکن آهنگ دیگه این مجموعه هم در سایت قرار دهید
    به این دو هنرمند عزیز کُرمانج خسته نباشد و تبریک می گم آهنگتان خیلی قشنگ و دلنشین بود
    بی شک هر کرمانج با گوش دادن این آهنگ به شما هنرمندان کرمانج افتخار می کند

  16. آهنگ ها بدون شناسنامه به دست من رسیدند و لذا نام تنظیم کننده آهنگها را نمی دانستم. نام علی جافری را در نوشته قرار دادم. حقیقتا نقش آقای جافری در کیفیت کار پر رنگ و درخور تقدیر است. با مراجعه به سایت گروه کوات می توانید اطلاعات بیشتری از آن کسب کنید.

    کار با ارزش شایسته تقدیر است و این نوشته نیز جز برای این نبوده است. در عین حال با برخی اظهار نظرهای تند موافق نیستم. همانطور که آورده ام:

    =
    هر چند بعد پر رنگ تجاری موجود در کارهای اجرا شده گاه کیفیت را به سطح نازلی کشاند و موضوعات پیش و پا افتاده را هدف قرار داد اما نمی توان جسارت نهفته در پس این فعالیتها را نادیده گرفت و آنها را یکسره به تیغ جلاد نقد سپرد.
    =

    البته تایید می کنم گروهی در تولید محصولات فرهنگی و هنری و انتشار کتاب از نام کرمانج و کرمانجی سوء استفاده می کنند اما فراموش نکنیم که کار با ارزش تنها در مقام مقایسه با کارهای سطحی و بی ارزش است که خود را نشان می دهد و بر جسته می شود. هنرمند و نویسنده واقعی تنها به اصالت کار خود بها می دهد و به حاشیه نمی پردازد. قضاوت درباره کار را باید به مخاطبان آگاه سپرد.

    آینده روشن است. کار با ارزش، با استقبال مردم روبرو می شود و مدعیان تو خالی را به حاشیه خواهد راند.

  17. وزش کوات در موسیقی کرمانجی

  18. هم آهنگ شماره ۲ هم مطلب تون خیلی خوب بود. مرسی

  19. هوالا، قبول این واقعیت که فقر فرهنگی در شمال خراسان به دلایل … نسبت به دیگر بلاد خراسان بیشتر است مهمترین عامل کم کاری و بی تفاوتی اهل قلم و اهل فن در قبال نشر و اشاعه فرهنگ و آیین و رسوم مان است. ببینید مثلا بازی “شو و چوکولی” که هنوز در تمام روستاها بهترین تفریح رزمی و ورزشی می باشد هنوز ما داریم ادامه می دهیم که همان “چوگان” (چوکولی) است ولی متاسفانه نه تصویری و نه شرح و گزارشی توسط اهل فن به ویژه توسط مردم نگاران و مردم شناسان به چاپ نرسیده و یا از طریق دنیای مجازی به جامعه جهانی معرفی نشده است.

    با آرزوی توفیق الهی برای شما و افتخار به همزادگاهم
    محمد دولت پور دربندی

  20. سلام
    من علی هستم. درود بر همه کردهای گرامی.

نظرات بسته شده است.