وزش کوات در موسیقی کرمانجی

به عنوان یک شنونده ی علاقه مند به موسیقی کرمانجی خراسان، سالهاست از خودم می پرسم چرا همه خوانندگان ما یک ریتم مشخص دارند؟
چرا قوشمه و دو تار و کمانچه و … همان نوای همیشگی را دارد و نوای دیگری با آنها کوک نمی شود؟ چرا ناله همان ناله است، فریاد همان فریاد است؟ چرا خوانندگان ما همگی در غم یارند و در حسرت دیدار؟ از جفای روزگار می نالند و از اقبال بد خود می گوید. همین و همین و همین؟

گویا آنچه که تنها تغییر می کند همان نام خواننده است و بس. چرا ریتم خوانندگی همیشه همان است که به کار یک مجلس عروسی می آید و شان بالاتری برای موسیقی کرمانجی جستجو نمی شود؟ آخر چرا ما در وصف یار و تار مویش مانده ایم و از این همه مفاهیم عالی و ارزشمند انسانی در دایره موضوعات پیش پا افتاده محدود شده ایم؟

خوشبختانه رویکردی نو از چند سال گذشته در موسیقی کرمانجی خراسان شروع شد. هر چند بعد پر رنگ تجاری موجود در کارهای اجرا شده گاه کیفیت را به سطح نازلی کشاند و موضوعات پیش و پا افتاده را هدف قرار داد اما نمی توان جسارت نهفته در پس این فعالیتها را نادیده گرفت و آنها را یکسره به تیغ جلاد نقد سپرد.

آری رویکردی نو شروع شده است. رویکردی که با تردید دست به سازهای دیگری نیز برد و فقط به دوتار و قوشمه محدود نماند. رویکردی که مبهم و گاه بی پروا به تقلید آهنگ فارسی پرداخت و کرمانجی و فارسی را با هم خواند و اما همچنان به جستجوی اصالت خود پرداخت. رویکردی که گاه به شاعر میدان داد و صدای شاعر و خواننده را در هم آمیخت. به پیش رفت؛ گاه تند و لجام گسیخته، گاه آرام و حساب شده.

و اینک،
به راستی صدای پای تغییر می آید. آهنگهای درخشان و تحسین برانگیز اجرا شده کم نیستند. موسیقی سنتی کرمانجی گویی پوست انداخته است و در مسیر تازه ی خود به حرکت افتاده است. اینک “کوات (۱)” می وزد.

طوفان یا کوات؟

به تازگی چند آهنگ کرمانجی با نام “کوات” با همکاری محسن میرزا زاده، یلدا عباسی و با تنظیم علی جافری روانه بازار شده است که دیگر جایی برای آن پرسشهای آغازین من باقی نمی گذارد. کوات، در همه زمینه ها ساختارشکنی کرده است و در عین حال پختکی و اصالت کرمانجی را در خود دارد. از ریتم اجرا، صدای خواننده، ترانه و نحوه گردش نغمات گرفته تا ترکیب سازهای مختلف.

کوات بر خلاف نامش طوفان است، طوفانی در موسیقی کرمانجی خراسان. آن را می توان ثمره تلاش تمام اهالی موسیقی کرمانجی در چند سال گذشته دانست. آهنگهای کوات هر چند کلامی کرمانجی دارند اما موسیقی آن برگرفته از فرهنگهای مختلف است و ماهیت آهنگها گاه به سوی شرق خراسان و هرات می رود. اما ما آهنگی از کوات را در انتهای این مقاله قرار داده ایم که  کاملا کرمانجی است و با ارکستر شهری به شکل زیبایی تنظیم شده است.

چرا موسیقی و ترانه  را ما مورد توجه قرار می دهیم؟
با توجه به نرخ بی سوادی بالا در میان کردها و وجود نوعی بی تفاوتی در بین قشر تحصیل کرده ی کُرد، به نظر می رسد با ادبیات فولکلور و خصوصا ترانه و آهنگ بهتر می توان به گسترش کاربرد کردی کرمانجی کمک کرد و شان آن را بالا برد. مقاله و کتاب هر چند هم با ارزش و پر محتوا باشند، مخاطب بسیار کمتری در مقایسه با یک آهنگ درخشان دارند. موسیقی به راحتی با همه گویشوران زبان ارتباط بر قرار می کند و به سرعت در گستره جغرافیایی منتشر می شود.
آهنگ و ترانه درخشان می تواند شان زبان را بالا ببرد و کارکرد درست زبان را تضمین نماید. گویشور کرد اگر زبان خود را دارای شانی قابل توجه بداند، قطعا با اعتماد به نفس بالا آن را به کار می گیرد و زبان دیگری را بر نمی گزیند.

گذشته از ارزش موسیقیایی کوات، توجه تهیه کنندگان آن به کاربرد درست کردی کرمانجی از دیدگاه فرهنگستان زبان کردی حائز اهمیت است. هر چند در این زمینه کاملا موفق نبوده اند و کلام کوات گاه به نادرستی بیان می شود اما همان درونمایه و خواست آن که کارکرد درست زبان را مد نظر قرار داده است، ارزشمند و قابل تقدیر است.

به امید روزهایی بهتر برای موسیقی و زبان کردی
مهدی رودکی

  • دانلود آهنگ شماره ۲ کوات
  • ۱- کوات (Kuwat) در کردی کرمانجی به معنای باد ملایم و گرم است.
  • انتشار این نوشته در سایت فرهنگستان زبان کردی و استقبال از آن، گروه موسیقی کوات را بر آن داشت تا مستقیما و از طریق سایت خود با مخاطبان در ارتباط باشد.  سایت گروه موسیقی کوات این است که می توانید تمام آهنگها را از آنجا دانلود نمایید.
  • لطفا برای فرستادن پیامهای شخصی تبریک و تشکر حتما از سایت گروه کوات استفاده کنید. پیامهای شخصی شما در این سایت تایید و نمایش داده نمی شود.

نظرات

  1. با سلام
    بدون شک آلبوم کوات یک اثر بی نظیر در تاریخ فرهنگ کرمانجی خواهد بود.
    با تشکر از تمامی دست اندرکاران این کار زیبا امیدوارم در راهی که انتخاب کرده اید ثابت قدم باشید.
    با آرزوی موفقیت برای شما عزیزان

  2. با سلام
    اهنگهای یلدا خانم و کاک محسن بسیار زیبا بود لطفا در صورت امکان اهنگ های هانی و چوپی را نیز در سایت قرار دهید
    با تشکر فراوان

  3. من هم از رایحه ی خوش کو وات لذت بردم و کو وات نوازشگر روح من نیز بود.
    اگر چه نقدتان تخصصی نبود ولی همین اندازه بذل توجه هم در عالم ما کردها جای سپاسگزاری دارد.
    امیدوارم به زودی شاهد آثار تازه و نوآورانه تری از این گروه فعال باشیم.

  4. سلام
    درود و سپاس به آقا محسن،یلدا خانوم و بقیه عزیزان گروه کوات
    یکی از بهترین البوم هایی بود که تا حالا شنیدم، به قدری فاخر و جذاب بود که حتی بعضی از دوستان من که اهل غرب کشورند خیلی خوششون اومده چند روزه از گوش دادن بهش سیر نمیشن،به عنوام یه کرمانج به اشما هنرمندان افتخار میکنم و بی صبرانه منتظر کارای جدید این گروه هستم،خدا قوت

  5. واقعا خسته نباشید به امید ان روز که موسیقی کرمانجی در جشنواره های بزرگ بین المللی بدرخشد….
    و خسته نباشید به یلدا خانم و اقا محسن عزیز

  6. مال اوا…..

    کرد هستی، نفس کوه تورا می‌خواند
    دشت، این وسعت انبوه تورا می‌خواند
    یالهای یله در باد، تورامی‌خوانند
    نی و «لی‌لانه» به فریاد تورامی‌خوانند

  7. selav az zor be van ahanga kayf khoosh boom je sare dider ye donyaye az har roj goh dedame ahange va bina golake behn khash je behashta azmane KURDIDA
  8. با سلام و عرض خسته نباشید امیدوارم خدا حفظتان کند امیدوارم خداوند عمرتان را چندین برابر عمر یک انسان با شرافتمند کند و شرافتمندانه از موسیقی و زبان کرمانجی حمایت و در ماندگاری آن به نسل های آینده کوشا باشید . واقعا نمی دانم چه چیزی در مقابل کارهای خلاقانه شما به زبان بیاورم و تایپ نمایم در یک کلام خداوند اجرتان دهد و پایدار باشید .

  9. سلام ، اول تشکر میکنم از زحمات مجموعه شما که سعی در ترویج فرهنگ کرمانجی دارید. اما از اینکه زبان فارسی وارد موسیقی و زبان کرمانجی و فرهنگ ما شود بسیار ناراحت شدم و دوست دارم که اصالت اشعار و موسیقی کرمانجی رو به روز کنید نه اینکه اشعار قدیمی را با فارسی به روز کنیم و این نه تنها کرمانجی را حفظ نمی کند بلکه از بین می برد.
    از بابت اینکه بعضی ها از موسیقی کرمانجی فقط به صورت مادی استفاده نابجا میکنندتاسف میخورم و امیدوارم موسسه ای از بزرگان در حیطه فرهنگ کرمانجی با اینها برخورد کند.
    اگر حرفی گفتم از بابت نقد بوده و به بزرگواری خود ببخشید.
    با تشکر و ارزوی تلاش برای حفظ و ترویج کرمانجی و ارزشهای ان

  10. سلام
    من یک کردمانج اصیل هستم، اما متولد شهر گرگانم، علی رغم اینکه پدر و مادرم هردو از کرد های سمت آشخانه و قاضی(شهر هایی در نزدیکی شهر بجنورد) هستند، من و برادرام و خواهرم به زبان فارسی تو خونه صحبت میکنیم. من خیلی کم به زبان کردی و موسیقی کردی توجه میکردم، اما با شنیدن آلبوم اول کووات واقعا منقلب شدم. و از اینکه در گذشته نسبت به زبان کردی بی توجه بودم از خودم شرمنده شدم. اما حالا خوشحالم که یک گروه بسیار قوی و با انگیزه تشکیل شده و منو به هویت واقعیم و به آنچه بودم و هستم بازگردوند.
    واقعا دسته وه نشوه،
    کوات جان له اورته دله من کوات و ره خستی، ام منتظر آلبومک دننی.

  11. سلام.
    من یکی از اهلی روستای کوات در منطقه چهاردانگه هستم می خواستم بپرسم چه ارتباطی بین شعر شما واسم روستای ما است اگه بیان بفرمائید؟برای معرفی بیشتر روستای کوات به استحضار شما می‌رسانم که روستای کوات در منطقه چهاردانگه واقع شد وهیچ یک از اهالی روستای کوات به زبان کردی صحبت نمی‌کنند می‌خواستم بپرسم چه ارتباطی بین شعر کواتی واسم روستای ما است وآیا در منطقه شما هم روسای به اسم کوات وجود دارد؟

  12. واقعاً‌زیباست. روح رو صیقل می ده .به من یک حسی می ده که قابل توصیف نیست.همیشه زنده و جاوید باشید.

  13. مال آوا برانگی عزیز
    واقعا دست د درد نگه اوی بحثی کوات
    محمد ایرانی (سام)
    کرمانج چناران
    کارشناس نرم افزارم

  14. سلام. منم با اینکه معنی شعرهارو متوجه نمی شم خیلی لذت بردم. لطفا معنی شعرها رو هم بگذارید تا افرادی که مثل من معانی رو متوجه نمی شوند از اهنگها لذت ببرند. خیلی ممنون.

  15. دست و نیشوه خیلی اهنگک قشنگو و از سر دلمه رونشت

  16. سپاس بی پایان برای نغمه های داوودی تان مانا بمانید و نیک بخت بژی

  17. سلام من سحر از تربت جام هستم چطوری میتونم با خانم یلدا عباسی ارتباط برقرار کنم

  18. bi rastî jî destê we neêşe.
    dest xweşiyeyek teybet ji Yelda canê re.
    ez bi we şanazî dikdim

نظرات بسته شده است.