وزش کوات در موسیقی کرمانجی

به عنوان یک شنونده ی علاقه مند به موسیقی کرمانجی خراسان، سالهاست از خودم می پرسم چرا همه خوانندگان ما یک ریتم مشخص دارند؟
چرا قوشمه و دو تار و کمانچه و … همان نوای همیشگی را دارد و نوای دیگری با آنها کوک نمی شود؟ چرا ناله همان ناله است، فریاد همان فریاد است؟ چرا خوانندگان ما همگی در غم یارند و در حسرت دیدار؟ از جفای روزگار می نالند و از اقبال بد خود می گوید. همین و همین و همین؟

گویا آنچه که تنها تغییر می کند همان نام خواننده است و بس. چرا ریتم خوانندگی همیشه همان است که به کار یک مجلس عروسی می آید و شان بالاتری برای موسیقی کرمانجی جستجو نمی شود؟ آخر چرا ما در وصف یار و تار مویش مانده ایم و از این همه مفاهیم عالی و ارزشمند انسانی در دایره موضوعات پیش پا افتاده محدود شده ایم؟

خوشبختانه رویکردی نو از چند سال گذشته در موسیقی کرمانجی خراسان شروع شد. هر چند بعد پر رنگ تجاری موجود در کارهای اجرا شده گاه کیفیت را به سطح نازلی کشاند و موضوعات پیش و پا افتاده را هدف قرار داد اما نمی توان جسارت نهفته در پس این فعالیتها را نادیده گرفت و آنها را یکسره به تیغ جلاد نقد سپرد.

آری رویکردی نو شروع شده است. رویکردی که با تردید دست به سازهای دیگری نیز برد و فقط به دوتار و قوشمه محدود نماند. رویکردی که مبهم و گاه بی پروا به تقلید آهنگ فارسی پرداخت و کرمانجی و فارسی را با هم خواند و اما همچنان به جستجوی اصالت خود پرداخت. رویکردی که گاه به شاعر میدان داد و صدای شاعر و خواننده را در هم آمیخت. به پیش رفت؛ گاه تند و لجام گسیخته، گاه آرام و حساب شده.

و اینک،
به راستی صدای پای تغییر می آید. آهنگهای درخشان و تحسین برانگیز اجرا شده کم نیستند. موسیقی سنتی کرمانجی گویی پوست انداخته است و در مسیر تازه ی خود به حرکت افتاده است. اینک “کوات (۱)” می وزد.

طوفان یا کوات؟

به تازگی چند آهنگ کرمانجی با نام “کوات” با همکاری محسن میرزا زاده، یلدا عباسی و با تنظیم علی جافری روانه بازار شده است که دیگر جایی برای آن پرسشهای آغازین من باقی نمی گذارد. کوات، در همه زمینه ها ساختارشکنی کرده است و در عین حال پختکی و اصالت کرمانجی را در خود دارد. از ریتم اجرا، صدای خواننده، ترانه و نحوه گردش نغمات گرفته تا ترکیب سازهای مختلف.

کوات بر خلاف نامش طوفان است، طوفانی در موسیقی کرمانجی خراسان. آن را می توان ثمره تلاش تمام اهالی موسیقی کرمانجی در چند سال گذشته دانست. آهنگهای کوات هر چند کلامی کرمانجی دارند اما موسیقی آن برگرفته از فرهنگهای مختلف است و ماهیت آهنگها گاه به سوی شرق خراسان و هرات می رود. اما ما آهنگی از کوات را در انتهای این مقاله قرار داده ایم که  کاملا کرمانجی است و با ارکستر شهری به شکل زیبایی تنظیم شده است.

چرا موسیقی و ترانه  را ما مورد توجه قرار می دهیم؟
با توجه به نرخ بی سوادی بالا در میان کردها و وجود نوعی بی تفاوتی در بین قشر تحصیل کرده ی کُرد، به نظر می رسد با ادبیات فولکلور و خصوصا ترانه و آهنگ بهتر می توان به گسترش کاربرد کردی کرمانجی کمک کرد و شان آن را بالا برد. مقاله و کتاب هر چند هم با ارزش و پر محتوا باشند، مخاطب بسیار کمتری در مقایسه با یک آهنگ درخشان دارند. موسیقی به راحتی با همه گویشوران زبان ارتباط بر قرار می کند و به سرعت در گستره جغرافیایی منتشر می شود.
آهنگ و ترانه درخشان می تواند شان زبان را بالا ببرد و کارکرد درست زبان را تضمین نماید. گویشور کرد اگر زبان خود را دارای شانی قابل توجه بداند، قطعا با اعتماد به نفس بالا آن را به کار می گیرد و زبان دیگری را بر نمی گزیند.

گذشته از ارزش موسیقیایی کوات، توجه تهیه کنندگان آن به کاربرد درست کردی کرمانجی از دیدگاه فرهنگستان زبان کردی حائز اهمیت است. هر چند در این زمینه کاملا موفق نبوده اند و کلام کوات گاه به نادرستی بیان می شود اما همان درونمایه و خواست آن که کارکرد درست زبان را مد نظر قرار داده است، ارزشمند و قابل تقدیر است.

به امید روزهایی بهتر برای موسیقی و زبان کردی
مهدی رودکی

  • دانلود آهنگ شماره ۲ کوات
  • ۱- کوات (Kuwat) در کردی کرمانجی به معنای باد ملایم و گرم است.
  • انتشار این نوشته در سایت فرهنگستان زبان کردی و استقبال از آن، گروه موسیقی کوات را بر آن داشت تا مستقیما و از طریق سایت خود با مخاطبان در ارتباط باشد.  سایت گروه موسیقی کوات این است که می توانید تمام آهنگها را از آنجا دانلود نمایید.
  • لطفا برای فرستادن پیامهای شخصی تبریک و تشکر حتما از سایت گروه کوات استفاده کنید. پیامهای شخصی شما در این سایت تایید و نمایش داده نمی شود.

نظرات

  1. ممنون از مطالب پر بار و کارامدتون.واقعا جالب و کاربردی هستند.
    دست وو نشووه.اینم یه تشکر به زبان کرمانجی.

  2. شماره ۱ کوات رو پیدا نمی کنم.ممکنه راهنماییم کنین.؟

  3. سلام به خوانندگان این آلبوم و به همه دوستان

    من با اینکه آهنگتونو به طور اتفاقی شنیدم و باورکنید کلی دنبالش گشتم تا فهمیدم این آهنگ اصل و نصب داره….
    و با اینکه راجع به کورمانجی و این لهجه اطلاعی نداشتم خیلی واسم جالب بود….و چی بگم که لایق اینهمه زیبایی کلام خوانندگان محترم این آلبوم باشه….واقعا زیباست…فقط همین

  4. من کرد کرمانشاه هستم و از دور به تمام خواهر و براداران کرمانج خراسانی ام سلام می کنم..من در دوره دانشجویی کرمانجی را از دوستان کرمانج یاد گرفته ام..بسیار شیرین است و من با این گویش از زبان کردی بسیار احساس نزدیکی می کنم. کار کوات هم با موسیقی و هم با زبانش مرا با تمام وجود منقلب کرد.. دست محسن و یلدا را می بوسم(د ه سدان ماچ که م)
    پر رنده مال آوا
    آژوان رازیانی

  5. با سلام
    من کورد ایلام هستم و علاقه ی خاصی به موسیقی کوردی علی الخصوص کورملنجی دارم.واقعا به دلم نشست آهنگ له یار من!
    راستی توی دانشگاه ما( کرج) خیلی ها این آلبومو گوش میدن حتی کسانی که تا قبل از این ممکن بود یک کلمه از زبان کوردی هم ندانند.بژی یلداگیان بژی کاک موحسن بژی کورد و بژی کوردستان

  6. درود بر شما کردان و تمام پارسی زبانان
    من کرد نیبستم ولی یه فیلم توی شبکه کهکشان درباره کردهای کرمانجی دیدم که توی اون آوازهایی بسیار زیبا میخوندند که شوربختانه آنها در فقر و رنج زندگی میکردند.
    به امید آزادی

  7. من هنوز گوش ندادم ولی همیتقد که این سایت و حرفهایی زیبااز دوستان را دیدم احساس غرور کردم من از خراسان دورم ولی عاشقانه دست همه کسانی که برای ادبیات کرمانجی قدمی بر میدارن میفشارم همیشه دقدقه داشتم که چرا نتونستم برای فرهنگ وزبان کرمانجی کاری انجام بدم حالاباوجود دوستان خیالم کمی راحت تره. کردهای غیور خراسان همیشه سربلند باشید

  8. موفقیت روز افزون برای هنرمندان ایران زمین مخصوصا اکراد ایران بویژه کردهای خراسان شمالی شیروان قوچان بجنورد و …..

  9. برخی از آهنگ ها را دانلود کردم و گوش دادم خوب و پر معنا و پر محتوا بودند.همیشه آهنگهای ماندگار در موسیقی ایرانی حتی فارسی از بزرگانی چون بنان قوامی هایده و اخیرا شجریان و ناظری برگرفته از ملودی های نوا های کردی بوده این مهم یادمون نره کرمانجی را شاخه ای مهم از کردی بدانیم راهش را در موسیقی مستقل باز خواهد کرد با همت هنرمندان خراسان شمالی ان شاالله.
    پیروز و سر بلند و جهانگیر شوید.

  10. سلام البوم کوات بازخوانی نغمات محلی ست؟ یا اهنگسازان اقای حسن میرزا زاده، و خانم یلدا عباسی هستند؟

  11. سلام
    من واقعا خوشحالم که کرمانجم و امیدوارم تمام کردها به اون جایگاهی که لایقش هستن برسن

  12. vaghean mamnun ji vi ahanga javi hemata enshaallah ke ruyak kormanji nevisin va khanden bokoni.
    ba shenidane en ahang shifte zaban kordi budam ke shiftetar shodam va tamam karam shode yad gereftan zaban kormanji .

  13. زور زور ممنون.از کورد ناوچه ی سلماسم

  14. خیلی دلم برای کرمانج بودنم میسوخت وفتی اهنگ کرمانجی گوش میدادم:ترانه هاش درحدشعور انسانی نبود
    اما حالا…….
    دمتون گرم:کرمانج
    تودو خدا نگید کرمانجی

  15. تم اهنگها بسیار زیباست تنظیم وصدای خوانندگان هم عالیست تا جایی که خوانندگان انور ابی هم از این اهنگها استفاده کرده و خواهند کرد ممنون از شما وبرایتان ارزوی موفقیت می کنم

  16. ایمیل – E-name

    موضوع نامه – Mijar

    پیام – Peyam
    سلام اولا خسته نباشید میگم بهتون از اینکه برای زبان کردی تلاش میکنید خیلی خوشحالم من یه کرد کرمانج بچه آذربایجان غربی هستم همدان درس میخونم خیلی خیلی خوشحال میشم اگه باهاتون همکاری کنم.بی صبرانه منتظر جوابتون هستم.با ارزوی موفقیت زور سپاس.

  17. سلاو بر کرد کرمانج
    کمال
    شاید این حرف من اصلا ربطی به موسیقی ندارد وفقط دریا ره اطلاعات عمومی
    از خیلی فقط پیش دلم میخواست که اطلاعاتی درباره چگونگی کوچ و تبعید کردهای جلالی وکرمانجی به خراسان همدان ورامین

    اردبیل اطلاعتی به دست بیاورم خوشحال می شوم کسی من را راهنمایی کند
    با تشکر

  18. خسته نباشید میگم بهتون که در راه زنده نگه داشتن فرهنگ کرمانجی هستید .. من اهنگای یلدا خانم زیاد گوش میکنم. خصوصآ آهنگ له یاره .دوست دارم آهنگای بیشتری رو از گروه شما ببینم خیلی ممنون.

  19. سلام خسته نباشید.میگم به شما سردارن کرمانج واقعا ممنونم که زبان کرمانجی را حفظ کردین.دوستتون دارم برای اینکه کرمانجها رو سر افراز کردین.

  20. با سلام
    از زحماتی که برای فرهنگ کوردی کرمانجی می کشید ممنون و سپاسگذارم .
    به امید روزهای بهتر.
    مال آوا

نظرات بسته شده است.